Kiedy wymieniać opony letnie na zimowe?

Kiedy wymieniać opony letnie na zimowe?

Często wśród kierowców pojawiają się dyskusje na temat sezonowej wymiany opon. Najczęściej rozmawiamy o tym kiedy wymieniać opony letnie na zimowe lub zimowe na letnie i czy w ogóle należy je wymieniać. W takich dyskusjach pojawiają się też tematy zakupu opon i ich użytkowania. Na wszystkie te pytania postaramy się Państwu odpowiedzieć w tym artykule. Zachęcamy również do zadawania pytań w komentarzach pod artykułem.

Sezonowa wymiana opon

Wymiana opon sezonowych w związku ze zmianą pory roku wynika z faktu, że opony przystosowane są do pracy w konkretnych warunkach. W przypadku sportów motorowych lub innych zastosowań opon pojazdów w sposób wyczynowy możemy wyodrębnić wiele gatunków opon i podzielić je na różne kryteria. Jeżeli jednak spojrzymy na sprawę z punktu widzenia przeciętnego kierowcy samochodu osobowego mieszkającego w Polsce, a więc w klimacie umiarkowanym, możemy znacznie zawęzić wybór opon do samochodu, ułatwiając tym samym wybór opon do naszego pojazdu.

Przyjęło się, że opony do samochodów osobowych dzielimy na „letnie” i „zimowe”, co jest dużym uproszczeniem, bo nawet dla cywilnych samochodów występuje wiele zupełnie innych propozycji w kategorii „opona zimowa” lub „opona letnia”. W zależności od modelu opony będą się one nieznacznie różniły rzeźbą bieżnika, oknem temperaturowym, czy w pewnym stopniu budową, jednak w tym artykule nie będziemy zbyt głęboko w te kwestie wchodzić.

Prawne regulacje odnoszące się do opon samochodowych

Według aktualnie obowiązującego w Polsce prawa, samochód powinien być wyposażony w opony o jednakowej rzeźbie bieżnika na poszczególnych osiach, a głębokość bieżnika powinna wynosić nie mniej niż 1,6 mm lub nie osiągać wskaźnika TWI – (§10 ust. 1; §11 ust. 5-7; Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, Dz.U. 2003 nr 32 poz. 262) – nigdzie jednak nie wspomniano o obowiązku sezonowej wymiany opon.

Według medialnych doniesień planowane jest wkrótce wprowadzenie takiego obowiązku.

Opony wielosezonowe (całoroczne)

Rozwój technologii spowodował, że producenci oferują nam dzisiaj opony całoroczne, zwane również wielosezonowymi, czyli takie, które mają poradzić sobie zarówno z warunkami drogowymi w zimie jak i w lecie. Powstaje w związku z tym wiele dyskusji na temat słuszności wyboru takich opon i spełniania przez nie wymogów bezpieczeństwa.

Rzeczą oczywistą jest, że w zimie opona typowo przystosowana do jazdy w warunkach zimowych spisze się lepiej niż „uniwersalna” opona całoroczna, jak też w sezonie letnim opona letnia będzie lepiej się spisywać niż całoroczna. Czy to jednak stawia opony całoroczne na przegranej pozycji? –Niekoniecznie. Kluczową kwestią jest tutaj punkt widzenia użytkownika samochodu, a dokładniej sposób eksploatowania samochodu i potrzeby jego użytkownika. Inne potrzeby będzie miał kierowca pokonujący często, z dużymi prędkościami długie trasy krajowe po autostradach, inne natomiast kierowca wykorzystujący swój samochód w obrębie powiatu, przejeżdżający zwykle niewielkie dystanse. Można postawić więc dwa pytania:

-Po pierwsze, czy kierowcy pokonującemu często i szybko długie trasy krajowe wystarczy opona całoroczna i czy sprosta ona jego wymaganiom.

-Po drugie, czy kierowca wykorzystujący swój pojazd na krótkich, regularnych trasach potrzebuje opon przystosowanych do warunków sezonowych.

Te pytania redakcja zostawia Państwu bez odpowiedzi, do własnego namysłu, ponieważ każdy z Państwa ma inne potrzeby komunikacyjne i nie ma tutaj złotej recepty dla wszystkich. Należy każdy przypadek rozpatrzyć indywidualnie.

Kiedy (o jakiej porze roku) wymieniać opony?

Jeżeli mowa już o sezonowej wymianie opon, czyli w założeniu podejmujemy decyzję eksploatowania dwóch kompletów opon: jeden komplet „letnich” opon, jeden komplet „zimowych” opon, to upraszczając bardzo tą kwestię można uznać, że głównym czynnikiem decydującym o wyborze między oponą letnią a zimową jest TEMPERATURA. Niestety w społeczeństwie panuje błędne przekonanie, uzależniające sezonową wymianę opon od występowania śniegu na drogach. Czy więc w środku zimy, przy dużym  mrozie, ale bezśnieżnej pogodzie „letnia” opona będzie właściwa? – Oczywiście, że nie.

Przyjmuje się, że powinno się zmienić opony „zimowe” na „letnie” gdy temperatura otoczenia jest wyższa niż +10⁰C i prawdopodobnie powyżej tej temperatury będzie się już utrzymywać, natomiast opony „letnie” zmieniamy na „zimowe” w momencie gdy temperatura otoczenia stale utrzymuje się poniżej +7⁰C. Temperatura otoczenia ma wpływ na elastyczność mieszanek kauczuku zwanego potocznie gumą i jej przyczepność do nawierzchni.

Należy więc  krótko i jednoznacznie podkreślić, że o wyborze między oponą „letnią” a „zimową” decyduje pora roku, a dokładniej idąca za nią średnia temperatura otoczenia, natomiast warunki atmosferyczne oraz klasa dróg po których się poruszamy decyduje o rzeźbie bieżnika. Gdybyśmy więc nie ograniczali się do jednego kompletu opon na lato i jednego na zimę, moglibyśmy na przykład mieć dwa zestawy opon letnich – jeden na słoneczne dni, drugi na deszczowe, który będzie lepiej odprowadzał wodę – natomiast w przypadku opon zimowych inne wybralibyśmy na głęboki śnieg, a inne na oblodzoną nawierzchnię.

Oczywiście jest to abstrakcja dla przeciętnego użytkownika, a powyższy przykład został przedstawiony tylko po to, aby zobrazować w sposób właściwy zależności przy wyborze opon oraz obalić błędnie panujące w opinii publicznej przekonania.

Gdzie dokonywać wymiany opon?

Zmiany opon należy dokonywać w sprawdzonych serwisach samochodowych lub stacjach wulkanizacyjnych. Bezwzględnie nie należy tego zadania powierzać niezaufanym serwisom wulkanizacyjnym, które wykonują swoje zadanie szybko i byle jak, mając dwa razy do roku „żniwa”. Szerokim łukiem doradzamy Państwu omijanie zakładów wulkanizacyjnych, w których cena jest bardzo niska. Niestety wymiana opon pomimo iż wydaje się być czynnością prostą wymaga wiele uwagi oraz staranności. Niestety również wizyta na takiej „taniej” wymianie opon może skończyć się stratami materialnymi dla użytkownika samochodu, spowodowanymi usterkami, które niestety ujawniają się po czasie, a kolejni „fachowcy” serwisując samochód przerzucają winę na inne podmioty lub czynniki.

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że opona jest jedynym elementem który zapewnia Państwu kontakt pojazdu z nawierzchnią. Posiadanie najlepszego na świecie, najdroższego, najukochańszego i najcudowniejszego samochodu z najnowszymi systemami bezpieczeństwa zda się w sytuacji zagrożenia na nic jeśli:

-opony zostały nieprawidłowo założone

-ciśnienie w ogumieniu nie jest takie jak być powinno

-felga nie została dokręcona odpowiednim momentem siły

-układ kierowniczy lub hamulcowy nie działa właściwie

 

Związek działania układu kierowniczego i hamulcowego z nieprofesjonalną wymianą opon

Wydawać by się mogło, że opony nie mają dużego związku z układem kierowniczym czy hamulcowym, że działają one niezależnie, a wymiana opon – właściwa lub nie – nie będzie mieć na wspomniane w podtytule układy wpływu.

Nic bardziej mylnego. Niedopasowanie ciśnienia do wartości podawanej przez producenta może spowodować złe prowadzenie pojazdu. Nierównomierność ciśnienia na kołach poszczególnej osi będzie powodować „ściąganie” samochodu na bok. Różnica ciśnień między oponami lub między wartością, która być powinna a faktyczną będzie powodować nieprawidłowe działanie wszystkich systemów bezpieczeństwa opierających się o układ ABS. Należy się spodziewać chociażby wydłużonej drogi hamowania. Kolejnym negatywnym skutkiem niestarannej wymiany opon może być przedwczesne zużycie tarcz hamulcowych i wszelkie objawy wskazujące na ich – błędnie diagnozowane przez wielu mechaników – pokrzywienie, tłumaczone wadami fabrycznymi. Spotkać się można z takim zjawiskiem we wszystkich pojazdach, które nie mają przykręcanych tarcz hamulcowych, ale są one dociskane felgą. Każde zdjęcie koła może spowodować i najczęściej powoduje jej przestawienie, co daje objawy wspomniane wyżej, ujawniające się dopiero po ok. 3-4 tys. km.

Sposób przechowywania opon

Opony powinny być przechowywane w temperaturze pokojowej, lub nieco niższej (np. w garażu lub piwnicy) ale jeszcze ważniejsze jest to, aby opony nie były narażone na działanie promieni UV, które powoduje degradację gumy, jej pękanie, co w efekcie powoduje, że metalowe zbrojenie opony zaczyna korodować. W związku z tym nie należy składować opon na otwartym terenie na zewnątrz, bo po krótkim czasie te opony staną się bezużyteczne.

Zakup opon – nowe czy używane?

Zdecydowanie doradzamy Państwu zakup opon nowych. Dostają Państwo wtedy pewny produkt, zgodny z parametrami, wiadomo czego można od niego oczekiwać, obowiązuje na niego gwarancja, ktoś ręczy za Państwa bezpieczeństwo.

Opony dopasowują się do pojazdu, zużywają się w sposób specyficzny dla danego egzemplarza samochodu. Nawet styl jazdy kierowcy można stwierdzić po stanie opon. Wszelkie nieprawidłowe ustawienie geometrii zawieszenia odbija się na zużyciu opon, nigdy nie będzie ono idealnie równomierne. Dla zobrazowania sytuacji proszę wyobrazić sobie, że dostają Państwo do noszenia po starszym rodzeństwie buty, w których osoba, po której otrzymujemy buty chodziła kilka lat. Cały but dostosował się do kształtu stopy. Podobnie jest z oponami. Nie powinno się zakładać używanych opon do samochodu, tym bardziej jeśli nie jest znane ich pochodzenie.
Przede wszystkim zakup opon używanych po prostu się nie opłaca. Najczęściej na rynku wtórnym oferowane są opony, którym niewiele już życia zostało i ktoś chce się ich pozbyć, podczas gdy nowe opony mają zwykle co najmniej 8mm bieżnika.

Jeżeli decydują się Państwo już na zakup opon używanych to należy bezwzględnie wykluczyć zakup opon niewłaściwie przechowywanych, a więc zakup opon składowanych na placu przy wulkanizacji czy stacji demontażu pojazdów, zakup opon starszych niż 6 lat, zakup opon nierównomiernie zużytych, z pęknięciami, wybrzuszeniami itp. Jest wiele czynników na które warto zwrócić uwagę, ale nie sposób ich wszystkich wymienić, a jeszcze trudniej, żeby Państwo sami mieli tego stanu technicznego opony dopilnować.

Bezpieczeństwo jest najważniejsze, dlatego warto je powierzyć kompetentnym ludziom i nie warto na nim oszczędzać.

 

mgr inż. Jakub Gagatek
Specjalista ds. Eksploatacji Pojazdów Samochodowych

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.