Ocena Ryzyka Zawodowego – etapy

Ocena Ryzyka Zawodowego – etapy

Niezbędnym elementem umożliwiającym stworzenie sprawnie prosperującego systemu zarządzania BHP w przedsiębiorstwie jest ocena ryzyka zawodowego.

Aby tego dokonać, niezbędne jest monitorowanie oraz kontrola środowiska pracy. Polega ona na obserwacji warunków pracy, zachowania zatrudnionych pracowników, również na śledzeniu wyników działań, jakie są podejmowane w przedsiębiorstwie w celu poprawienia bezpieczeństwa i higieny pracy. Ocena Ryzyka zawodowego, to proces żmudny, i dlatego składa się z kilku etapów.

Etap I. Zebranie informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego.

Zaczynając zbieranie informacji, które następnie będą wykorzystane do oceny ryzyka zawodowego, warto zadawać pytania. W tym celu rozmawiamy z osobami kompetentnymi, czyli mają wiedzę i doświadczenie z zakresu. który nas interesuje. Poniżej przykładowe pytania, które powinno się zadać.

  • Jakie są w zakładzie pracy stanowiska pracy?
    Zagłębiając się dalej w te tematykę, należy zapytać:
  • Jakie osoby pracują na tych stanowiskach? Uwzględniając  zatrudnionych będącymi pracownikami młodocianymi, osobami niepełnosprawnymi, kobietami w ciąży, zatrudnionymi na niepełny etat, podwykonawcy oraz pracownikami zatrudnionych poza siedzibą firmy.
  • Zadajmy pytanie: jakie na danych stanowiskach wykorzystuje się maszyny, narzędzia, materiały?
  • Jaki proces technologiczny lub procesy są wykorzystywane w przedsiębiorstwie?
  • Zagłębiając się w instrukcje obsługi  maszyn, można wykryć występujące zagrożenia.
  • Jakie czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe występują na poszczególnych stanowiskach pracy?
  • Jakie są stosowane  środki ochrony indywidualnej i zbiorowej?
  • Czy były wykonywane pomiary czynników szkodliwych i jakie są wyniki?
  • Czy w zakładzie pracy jest prowadzony rejestr wypadków przy pracy, chorób zawodowych oraz zdarzeń potencjalnie wypadkowych? I co z nich wynika?
  • Czy są już zidentyfikowane zagrożenia i ewentualne skutki ich wystąpienia?
  • Jakie są normy i przepisy prawne dotyczące stanowisk pracy w danym zakładzie pracy?

Etap II. Identyfikacja zagrożeń na poszczególnych stanowiskach.

Przy identyfikacji zagrożeń, korzystajmy z wiedzy osób zatrudnionych na stanowiskach pracy, których dotyczy ocena ryzyka zawodowego. Ponadto własna obserwacja, różnego rodzaju dokumentacja techniczna budynku, maszyn i urządzeń, listy kontrolne, rejestry wypadków i każdy inne źródło, które da nam odpowiedzi na nasze pytania.

I znowu identyfikując zagrożenia, warto zadawać pytania:

Czy w przedsiębiorstwie występują:

  • śliskie i nierównie powierzchnie,
  • ruchome części maszyn i ostre krawędzie,
  • gorące i zimne powierzchnie,
  • praca w zmiennych warunkach atmosferycznych,
  • praca na wysokości lub wykopach poniżej 1 metra,
  • zagrożenie prądem elektrycznym,
  • substancje chemiczne i biologiczne,
  • praca w pyle i w hałasie,
  • nieprawidłowe oświetlenie, drgania,
  • praca w wymuszonej pozycji, ręczne przenoszenie ciężarów,
  • zagrożenia biologiczne, stres,
  • i wiele innych, które na każdym stanowisku mogą się różnić.

Etap III. Szacowanie parametrów ryzyka.

Aby oszacować ryzyko, należy wybrać odpowiednią metodę. Warto pamiętać, aby nie wybierać zbyt skomplikowanej i nadmiernie rozbudowanej metody oceny ryzyka zawodowego. Jedną z najpopularniejszych jest metoda wg Polskiej Normy PN-N-18002:2011.

Opiera się ona na dwóch parametrach: prawdopodobieństwie i ciężkości następstw.

Wg tej metody, ciężkość następstw może być:

  • mała, gdy zagrożenie może powodować urazy oraz choroby, które nie będą przyczyną długotrwałych dolegliwości i absencji w pracy, oraz czasowe pogorszenie się stanu zdrowia; ć np. małe stłuczenia i zranienia, podrażnienia oczu, objawy niewielkiego zatrucia oraz bóle głowy;
  • średnia, gdy zagrożenie spowoduje urazy oraz choroby, które są przyczyną niewielkich, lecz długotrwałych lub okresowo powracających dolegliwości i nieobecności w pracy; np. zranienia, oparzenia II stopnia o niewielkim obszarze, alergie skóry, mało skomplikowane złamania;
  • duża, gdy zagrożenie może spowodować urazy oraz choroby, które są przyczyną ciężkich i stałych dolegliwości a nawet śmierci;  np.: oparzenia II lub III stopnia, amputacje, skomplikowane złamania z następową dysfunkcją, nowotwory, uszkodzenia słuchu (występujące z przyczyn zawodowych).

Prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków dzielimy na:

  • małe, gdy skutki zagrożeń nie powinny się pojawić podczas aktywności zawodowej pracownika;
  • średnie, gdy skutki zagrożeń mogą się pojawić więcej niż kilkakrotnie w ciągu aktywności zawodowej pracownika;
  • duże, gdy skutki zagrożeń mogą się pojawić wielokrotnie podczas aktywności zawodowej pracownika.

Oszacowanie ryzyka zawodowego można przeprowadzić,  wg metody PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej . Tabela poniżej.

Oszacowanie ryzyka zawodowego wg metody PN-N-18002:2011 w skali pięciostopniowej.

Określenie czy ryzyko jest małe czy też średnie lub duże , kieruje nas do kolejnego kroku, czyli określenia poziomu dopuszczalności na przykładzie skali trójstopniowej. Tabela poniżej.

Polska Norma PN-N-18002:2011, zaleca  stosowanie określonych  działań, adekwatnie do poziomu ryzyka.

Etap IV. Działania ograniczające ryzyko zawodowe.

W tym etapie, należy zacząć od działań mających na celu ograniczenie (na ile to możliwe) ryzyka tam, gdzie ono jest największe. Priorytet mają ryzyka niedopuszczające do pracy, tam trzeba działać natychmiastowo. W przypadku ryzyka średniego, przedsięwzięte powinny być działania, mające na celu jego zmniejszenia. Natomiast przy ryzyku małym, powinno się  zapewnić jego poziom,  poprzez działania, aby pozostało ono bez zmian. Należy pamiętać, że specyfika każdego stanowiska pracy jest inna. Dlatego należy podchodzić do każdej oceny ryzyka zawodowego indywidualnie.

Etap V. Udokumentowanie wyników oceny ryzyka zawodowego.

Ocena ryzyka zawodowego powinna być udokumentowana i powinna zawierać  wg § 39 ust.3,  Rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, opis ocenianego stanowiska wraz z oceną każdego czynnika występującego w środowisku pracy.  Następnie stosować niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko. Dokumentacja Oceny ryzyka zawodowego powinna mieć datę sporządzenia oraz określenie osoby która ją sporządziła.

Ważne by pamiętać, że w sytuacji, gdy w zakładzie pracy zmieniły się warunki pracy, należy procedurę oceny ryzyka zawodowego przeprowadzić na nowo.

 

Jaką metodę oceny ryzyka zawodowego stosować?

Każde przedsiębiorstwo ma swoją unikalną specyfikę i dlatego wybór metody oceny ryzyka zawodowego, powinno się dobrać indywidualnie do cech danego zakładu pracy.

Warto zwrócić uwagę na branżę w jakiej firma działa, wielkość zakładu pracy, specyfikę środowiska pracy, ilość pracowników i stanowisk pracy. Wzięcie pod uwagę powyższe informacje, powinny pomóc przy wyborze metody oceny ryzyka zawodowego.

Wybrana metoda powinna być prosta, łatwa do wykonania i czytelna. Przepisy nie narzucają, jaką metodę się wybierze. Wybór należy do zespołu sporządzającego ocenę ryzyka zawodowego.

Podstawa prawna:
http://isap.sejm.gov.pl/

https://www.pip.gov.pl/pl/bhp/

                                                                                                                                                                                        specjalista ds. BHP Marek Woźniak

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.