Probiznes - Portal Promujący Polską Przedsiębiorczość
   dokumenty do pobranialogowanie dla partnerówinformacjekontaktznajdź nas na Facebook
"Jeśli płacicie ludziom za to, że nie pracują, a każecie im płacić podatki gdy pracują, nie dziwcie się, że macie bezrobocie." Milton Friedman

Przesłanki odpowiedzialności Inwestora, wynikające z biernej postawy oraz respektowania konkretnego podwykonawcy na ternie frontu robót. KATEGORIA: Prawo

Inwestor, mimo, że nie zawsze musi być profesjonalnym podmiotem obrotu gospodarczego, zobligowany jest do jednoznacznych zachowań,
w sytuacji przewidzianej ustawowo oraz do wyrażenia jednoznacznych decyzji, celem uniknięcia wątpliwości w zakresie odpowiedzialności za zapłatę wobec podwykonawcy, realizującego roboty budowlane na inwestycji należącej do inwestora.   

Otóż z punktu widzenia art. 60 ustawy z dnia  23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny(Dz.U. z 2016 r. poz. 380 t.j.- dalej KC) - wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Ogólny charakter tego przepisu pozwala wskazać, że każde zachowanie może stanowić wyraz tego, co zostało nim ujawnione, w sposób wystarczający do jednoznacznego odczytania. Oprócz powyższej dość ogólnej regulacji, istnieją przepisy szczególne precyzyjnie kształtujące procedury postępowania, w wyniku których spełnienia następują konkretne skutki dla uczestników obrotu prawnego. Wobec tego, sposobem na zakomunikowanie powszechnej akceptacji określonych okoliczności, mające konkretne skutki prawne, może pozostawać bierna postawa, której wydźwięk spotęgowany jest realizacją określonych ustawowo przesłanek.

Doniosłym przykładem wyrażenia akceptacji określonych okoliczności, w wyniku biernej postawy, która to postawa musi trwać przez określony ustawowo czas, jest – tzw. akcept milczący inwestora.

Odbywa się to następująco - inwestor zamierza zrealizować daną inwestycję, w tym celu zawiera umowę z wykonawcą budowy(generalnym wykonawcą), a ten, w swej profesji, posiłkuje się zazwyczaj kilkudziesięcioma podwykonawcami. Załóżmy, że co do jednego z nich inwestor otrzymuje informacje o zakresie prac do wykonania przez tego podwykonawcę i należnego mu wynagrodzenia. Posiadając bezspornie tą wiedzę,
z przedłożonych mu stosownych dokumentów, inwestor pozostaje w milczeniu, co do podwykonawcy realizującego roboty na terenie budowy(froncie robót).

Nasz inwestor milczy przez określony ustawowo okres czasu. W związku z tym faktem, dochodzi do objęcia inwestora odpowiedzialnością za zapłatę wynagrodzenia, przysługującego podwykonawcy. Dzieje się tak mimo braku ze strony inwestora jednoznacznej zgody wyrażonej wprost. Do objęcia
tą odpowiedzialnością wystarczający jest upływ 14 dni od przedstawienia inwestorowi stosownych dokumentów.   

Dzieje się tak dlatego ponieważ, zgodnie z nowelizacją kodeksu cywilnego, dokonaną ustawą z dnia 14.2.2003r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 49, poz. 408), inwestor odpowiada na zasadach wynikających z przepisu art. 647[1] KC, przy jednoznacznym braku zawarcia jakiejkolwiek umowy z podwykonawcą. Istotna jest tutaj treść umowy pomiędzy podwykonawcą a wykonawcą(generalnym wykonawcą). Celem tej regulacji było eliminowanie niekorzystnych zjawisk występujących w budownictwie, a polegających na sytuacji, w której podwykonawca robót budowlanych, realizowanych przecież pośrednio na rzecz inwestora, a zleconych przez inny podmiot wykonawcę(generalnego wykonawcę), pozbawiony zostawał zapłaty wynagrodzenia. W tych okolicznościach do Tytuł XVI. „Umowa o roboty budowlane”, kodeksu cywilnego, wprowadzono zapis wskazanego art. 647[1]. Treścią tego przepisu inwestor został objęty, przy spełnieniu odpowiednich warunków, odpowiedzialnością za zapłatę wobec podwykonawcy, na zasadach solidarnej odpowiedzialności, mimo że nie łączyła go z podwykonawcą żadna umowa. Od wejścia w życie tej nowelizacji inwestor odpowiada względem podwykonawcy za zapłatę, wprost z ustawy, a pośrednio z umowy, której nie zawarł, obok generalnego wykonawcy. Jednym ze sposobów objęcia tej odpowiedzialności, obok wyrażenia zgody wprost na tą odpowiedzialność, jest milcząca postawa względem określonych okoliczności.

Zgodnie z zapisem art. 647[1] § 2 KC - do zawarcia przez wykonawcę(generalnego wykonawcy) umowy o roboty budowlane
z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy
z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy(wykonawcy
z podwykonawcą).

Przepis ten wskazuje na założenie(„uważa się, że wyraził zgodę”), iż inwestor poprzez milczenie wyraził zgodę na fakt realizacji robót przez podwykonawcę, a tym samym obejmuje go solidarna odpowiedzialność wraz
z wykonawcą(generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy. Oznacza to, że jeżeli wykonawca(generalny wykonawca) nie dokona zapłaty podwykonawcy z tytułu zrealizowanej umowy, to inwestor mimo braku jakiejkolwiek umowy z podwykonawcą, będzie odpowiadał obok generalnego wykonawcy za tę zapłatę. Fakt istnienia założenia, wynikającego z milczącej postawy inwestora, ma swoje źródło w ustawie –
art. 647[1] z § 2 KC, czego przejawem jest określony skutek wynikający z § 5 wskazanego artykułu(solidarna odpowiedzialność za zapłatę).

Zagadnie powyższe nie pozostaje novum, tym niemniej na tym tle nadal pojawiają się spory o ocenę biernej postawy inwestora względem podwykonawcy, realizującego roboty na budowie, w realiach konkretnego przypadku. Występuje również stanowisko, że jeżeli inwestor posiada wiedzę o konkretnym podwykonawcy, realizującym roboty na budowie, podwykonawca ten realizuje określony zakres robót, przysługuje mu określone wynagrodzenie, o możliwej do ustalenia wysokości, to bierna postawa inwestora w tych okolicznościach, stanowi dostateczne wyrażenie woli na akceptację tego podwykonawcy. Wywodzi się, że przy okolicznościach danego przypadku, możliwym jest ocena zachowania inwestora, który przez swoje milczenie wyraża akceptuje podwykonawcy, a tym samym obejmuje świadomością fakt realizacji konkretnego zakresu robót przez jasno określonego podwykonawcę. Takie zachowanie pozostaje jednoznaczną podstawa dla przypisania inwestorowi solidarnej odpowiedzialny za zapłatę, względem podwykonawcy, obok generalnego wykonawcy. Zwolennicy tego poglądu, podkreślają, że wiedza inwestora o tych okolicznościach, pozwala mu podjąć stosowne kroki, celem zweryfikowania podstaw prawnych funkcjonowania podwykonawcy na terenie frontu robót. Możliwość ta ma stanowić podstawę do przyjęcia, że inwestor ma wolę, wynikającą z art. 60 KC, o akceptacji tego podwykonawcy, a przedłożenie mu stosownych dokumentów, dotyczących realizacji robót przez tego podwykonawcę nie jest wymagane, skoro bezsprzecznie inwestor ma możliwość się z nimi zapoznać. Podnosi się, że w takich okolicznościach, przesłanki wynikające z art. 647[1] KC, nie muszą być spełnione. Pogląd ten nie ustrzegł
się krytyki zarówno w orzecznictwie jak i niektórych wystąpień w doktrynie, tym niemniej budzący kontrowersje pogląd, wynika z zapadłych orzeczeń, w tym również Sądu Najwyższego.

Na tym tle należy wskazać jak daleko idąca, pozostaje w swych skutkach, bierna postawa inwestora, czy tolerowanie konkretnych okoliczności.
W warunkach konkretnego przypadku, inwestor może liczyć się z ryzykiem wytoczenia względem niego powództwa, mimo zapłaty wszystkich roszczeń na rzecz generalnego wykonawcy. Fakt tolerowania zidentyfikowanego podwykonawcy przy realizacji robót budowlanych, może doprowadzić do oceny tego zachowania, jako sposób intencjonalnej akceptacji podwykonawcy, co z kolei otwiera drogę do prób zaspokojenia roszczeń podwykonawcy w sporze sądowym. O powodzeniu takich spraw często decyzyjną niuanse konkretnego przypadku. 

Mateusz Tomaka

radca prawny

 

Zamieszczony artykuł nie stanowi porady prawnej. Autor zamieszczonych artykułów, mimo dochowania należytej staranności co do ich merytorycznej zawartości, nie odpowiada za ich treść w jakimkolwiek zakresie, a w szczególności za jakąkolwiek szkodę wyrządzoną zastosowaniem, tudzież brakiem zastosowania się do wskazanych treści.

TAGI: ODPOWIEDZIALNOŚĆ INWESTORA, ROBOTY BUDOWLANE, PODWYKONAWCY.

REKLAMA

Synerge.pl - tanie banery reklamowe

OFERTA SPECJALNA

ogólnopolska karta rabatowa

CIASTECZKA (COOKIES)

Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celach funkcjonalnych. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies zmieniając odpowiednio ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej informacji o cisateczkach znajdziesz tutaj.

KONTAKT

EXIMUS - Centrum Obsługi Biznesu

ul. Gorzkowska 4 | 33-300 Nowy Sącz

tel. 795 665 592 | e-mail: probiznes@probiznes.biz.pl

NIP: 734-17-47-212 | REGON: 492925627

NASI PARTNERZY STRATEGICZNI

synerge.pl eximus.biz.pl webfor.pl netakor.com.pl bogdanski.pl kancelaria-bonkowski.pl