Probiznes - Portal Promujący Polską Przedsiębiorczość
   dokumenty do pobranialogowanie dla partnerówinformacjekontaktznajdź nas na Facebook
"Obserwuj, słuchaj, rzadko osądzaj i nie chciej za dużo." Platon

BHP w zakładach stolarskich KATEGORIA: Praca

Świadomość pracodawców i pracowników rośnie z każdym rokiem. Zaczynamy zwracać uwagę na przepisy i zasady mające na celu ochronę pracownika podczas wykonywanych przez niego prac. Wypadki przy pracy są nieodłącznym elementem naszego życia, ale dochodzi do nich coraz rzadziej a ich skutki nie są tak groźne jak jeszcze dekadę czy dwie dekady temu. W tym artykule skupimy się na bezpieczeństwie pracy w stolarni.

Mechaniczna obróbka drewna to szereg czynności w których występuje duże ryzyko powstania urazów, które jak potwierdzają statystyki występują zdecydowanie zbyt często.  Głównymi  przyczynami obrażeń są:

  •  bezpośredni kontakt rąk operatora maszyny z wirującym narzędziem,
  •  pochwycenie i wciągnięcie części ciała w ruchome elementy maszyny
  • odrzut obrabianego materiału

Aby uchronić pracowników przed groźnymi w skutkach wypadkami niezbędna jest właściwa organizacja pracy, obsługa maszyn zgodnie z zaleceniami ich producentów oraz postanowień instrukcji stanowiskowych. Pomimo tego, że za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie ponosi pracodawca to bardzo ważna jest również świadomość pracowników oraz umiejętność  prawidłowego zachowania podczas obsługi maszyn.

Poprawa bezpieczeństwa pracy zależy w głównej mierze od znajomości i stosowania przepisów i zasad bhp .

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy w każdym przypadku gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracownik ma prawo wstrzymać się od wykonywania pracy i oddalenia się z miejsca zagrożenia. Na pracodawcy natomiast ciąży obowiązek natychmiastowej reakcji w celu wyeliminowania ryzyka.

Zgodnie z art. 211 kodeksu pracy  pracownik jest obowiązany:

1) znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym,  

2) wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych,  

3) dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy,  

4) stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem,  

5) poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich,  

6) niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie, 

7) współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.  

Ogólne obowiązki pracowników obsługujących maszyny:

- dbałość aby maszyny i narzędzia były utrzymywane w stanie sprawności technicznej i czystości zapewniającej ich użytkowanie bez szkody dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, oraz stosowane tylko w procesach i warunkach, do których są przeznaczone

- obowiązek niezwłocznego powiadomienia przełożonego o dostrzeżonych wadach lub uszkodzeniach maszyny

- maszyny, których uszkodzenie stwierdzono w czasie pracy, powinny być niezwłocznie zatrzymane i wyłączone; niedopuszczalne jest wznowienie pracy maszyny bez usunięcia uszkodzenia, maszyny uszkodzone, niesprawne lub pozostające w naprawie powinny zostać wyłączone z użytkowania, oraz wyraźnie oznakowane tablicami informacyjnymi i zabezpieczone

- maszyny w ruchu nie wolno pozostawiać bez nadzoru, chyba że dokumentacja techniczno – ruchowa stanowi inaczej

- maszyny w ruchu nie wolno naprawiać, czyścić i smarować,  chyba że dokumentacja techniczno – ruchowa stanowi inaczej

- pracownicy zatrudnieni przy obsłudze maszyn nie mogą pracować w odzieży z luźnymi, zwisającymi elementami, np. szaliki, krawaty, luźne rękawy, powinni mieć również nakrycia głowy okrywające włosy.

Praca w stolarni to konieczność obsługi wielu specjalistycznych maszyn do obróbki drewna. Najczęściej stosowane to: pilarki tarczowe, pilarki taśmowe, strugarki, frezarki. Przestrzeganie zasad bhp podczas obsługi znacznie ogranicza ryzyko wystąpienia wypadku stąd tak ważna jest znajomość zasad i przepisów. Każda maszyna w stolarni posiada swoją instrukcję bezpiecznego wykonywania prac, posiada instrukcję obsługi oraz dokumentację techniczno – ruchową, z którą to dokumentacją osoby obsługujące powinny zostać zapoznane.

Pracownicy obsługujący obrabiarki do drewna powinni:

- stosować nakrycia głowy całkowicie zakrywające włosy oraz odzież roboczą bez odstających i luźno zwisających części

- wykonywać pracę zgodnie z instrukcją bhp oraz dokumentacją techniczno – ruchową lub instrukcją obsługi

- wyłączanie napędu i zasilania obrabiarek przed przystąpieniem do czyszczenia, konserwacji lub naprawy oraz zabezpieczenie ich przed przypadkowym uruchomieniem

- nieuruchamianie obrabiarek po wykonanej naprawie bez zezwolenia przełożonego

- pracownicy obsługujący obrabiarki, w których pod wpływem sił skrawania może następić odrzucenie lub wyrzucenie obrabianego materiału, powinni wykonywać pracę poza strefą zagrożoną odrzutem lub wyrzutem

- przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić czy uruchomienie obrabiarki nie grozi wypadkiem oraz czy urządzenia ochronne są sprawne technicznie i znajdują się na wyznaczonych miejscach;

- jeżeli przy jednej obrabiarce pracuje więcej niż jedna osoba, pozostałe osoby przy niej pracujące powinny być uprzedzone o zamiarze jej uruchomienia, przez pracownika, który się tym zajmuje, przy czym każda z tych osób w swoim zakresie powinna stwierdzić,  ze obrabiarka może być uruchomiona bez ryzyka spowodowania wypadku.

Państwowa Inspekcja Pracy cyklicznie wydaje opracowania na temat bezpieczeństwa i higieny pracy, gdzie można znaleźć szereg przydatnych informacji na temat aktualnie obowiązujących przepisów i zasad bhp w danej branży.  Branża stolarska jest traktowana szczególnie podobnie jak inne obarczone dużym ryzykiem wypadkowym.  Szczególny nacisk kładzie się na instrukcje bhp oraz właściwe ustawienie i zabezpieczenie obrabiarek.  Ogólne wymagania i zasady bhp przy obsłudze obrabiarki zostały uregulowane Rozporządzeniem Ministra Gospodarko z dnia 14 kwietnia 2000 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna (Dz. U. z dnia 8 maja 2000 r.). W niniejszym rozporządzeniu określono ogólne  kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy.  I tak:

Obrabiarki powinny być wyposażone w zespoły urządzeń zaciskowych i dociskowych, w celu zabezpieczenia obrabianego materiału przed przypadkowym odrzutem lub wyrzutem.  Pracownicy obsługujący obrabiarki, w których pod wpływem sił skrawania może nastąpić odrzucenie lub wyrzucenie obrabianego materiału, powinni wykonywać pracę przy takich obrabiarkach poza strefą zagrożoną odrzutem lub wyrzutem.  Skuteczność działania instalacji przeciwporażeniowej w obrabiarkach powinna być sprawdzana, zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową lub instrukcją obsługi, co najmniej raz na dwa lata; czynności te powinny być wykonywane wyłącznie przez osoby do tego uprawnione.

Instalacje wentylacji mechanicznej ogólnej i wyciągów miejscowych, znajdujące się w pomieszczeniu pracy, w których eksploatowane są obrabiarki, powinny być wykonane z materiałów nie gromadzących ładunków elektryczności statycznej. Elementy sterownicze obrabiarek, ich liczba i rozmieszczenie powinny być tak dobrane i usytuowane, aby nie stwarzały zagrożenia wypadkowego. Obrabiarki wyposażone w dwuręczne elementy sterownicze powinny być uruchamiane i zatrzymywane poprzez jednoczesne zadziałanie obiema rękami na te elementy. dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna – stan prawny: Podczas obsługi obrabiarek powinny być zastosowane odpowiednie urządzenia ochronne wszędzie tam, gdzie istnieje zagrożenie bezpieczeństwa w wyniku możliwości zetknięcia się pracownika z narzędziami tnącymi, ruchomymi częściami lub przedmiotami obrabianymi. Obrabiarki powinny być wyposażone, jeżeli przewiduje to dokumentacja techniczno-ruchowa lub instrukcja obsługi, w urządzenie do hamowania, zapewniające bezpieczne zatrzymanie zespołów roboczych, części ruchomych lub obrabianego materiału. Urządzenie do hamowania powinno być zblokowane z napędem w taki sposób, aby uniemożliwić hamowanie przy włączonym napędzie. Dopuszcza się niestosowanie urządzeń hamujących, jeżeli części zespołu roboczego znajdują się wewnątrz korpusów lub są całkowicie osłonięte, pod warunkiem że do zdjęcia osłon potrzeba więcej czasu niż do całkowitego zatrzymania tych części.

Obrabiany materiał i narzędzia tnące należy zamocować w sposób uniemożliwiający ich wyrwanie lub zmianę położenia w czasie obróbki pod wpływem sił skrawania lub sił odśrodkowych. Niedopuszczalne jest trzymanie obrabianego materiału w dłoniach. Przy obróbce materiału o znacznej długości powinny być stosowane odpowiednie podpórki lub inne urządzenia zapewniające stabilność materiału.

Wymiana narzędzi tnących stosowanych do obróbki materiału może być dokonywana po uprzednim wyłączeniu napędu i unieruchomieniu wrzecion. Narzędzia tnące zainstalowane w obrabiarkach powinny być odpowiednio zabudowane lub osłonięte oraz spełniać wymagania określone w dokumentacji techniczno-ruchowej lub w instrukcji obsługi.

Podczas pracy obrabiarek niedopuszczalne jest:

1) otwieranie lub zdejmowanie osłon albo innych urządzeń chroniących pracowników przed urazami,

2) czyszczenie mechanizmów roboczych lub ich konserwowanie,

3) sprawdzanie dokładności obrabianego materiału lub dokonywanie innych podobnych czynności,

4) usuwanie wiórów i odpadów powstających w toku procesu produkcyjnego.

Trociny, wióry i odpady, należy usuwać z obrabiarek po uprzednim wyłączeniu napędu oraz za pomocą narzędzi lub sprzętu do tego przeznaczonych. Pył drzewny powinien być wychwytywany w miejscu jego powstania przez wyciągi miejscowe.

Niedopuszczalna jest obsługa obrabiarek w rękawicach albo z obandażowanymi dłońmi, jeśli wirujące części obrabiarek, narzędzia tnące lub obrabiany materiał stwarzają zagrożenie pochwycenia.

Podczas obsługi przenośnych obrabiarek ich przewody elektryczne powinny być zabezpieczone przed wilgocią i mechanicznym uszkodzeniem.  Przed odłożeniem lub przenoszeniem obrabiarki przenośnej należy wyłączyć jej napęd.  Niedopuszczalne jest używanie przenośnych obrabiarek o napędzie spalinowym w pomieszczeniach zamkniętych,  pozostawianie bez nadzoru przenośnych obrabiarek podłączonych do instalacji elektrycznej lub z uruchomionym silnikiem napędowym.

Naprawy obrabiarek powinny być wykonywane wyłącznie przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje i upoważnionych przez pracodawcę.  Przed przystąpieniem do demontażu, naprawy lub konserwacji obrabiarek należy upewnić się, czy:

 1) napęd obrabiarek jest wyłączony i odłączone jest zasilanie elektryczne,

2) niemożliwe jest przypadkowe ich uruchomienie,

3) rozmieszczone zostały, we właściwych miejscach, tablice ostrzegawcze "Uwaga naprawa - nie uruchamiać",

4) obrabiarki zostały oczyszczone z zanieczyszczeń powstałych w toku procesu produkcyjnego.

Podczas obsługi pilarek tarczowych powinny być spełnione następujące wymagania:

1) pilarki powinny być wyposażone w osłony piły,

2) przy ręcznym posuwie materiału powinny być stosowane prowadnice ciętego materiału,

3) przy zmechanizowanym posuwie materiału należy stosować urządzenia podające i odbierające,

4) przy cięciu materiałów o małych wymiarach oraz w końcowej fazie cięcia wzdłużnego do dosuwania przedmiotu do piły pilarki należy stosować odpowiednie popychacze wykonane z tworzywa sztucznego, drewna lub sklejki.

Pilarki tarczowe przewidziane do wzdłużnego cięcia drewna lub płyt powinny być wyposażone w nastawny klin rozszczepiający, zabezpieczający przed zakleszczeniem lub odrzutem obrabianego przedmiotu.  Dopuszcza się mocowanie osłony górnej tarczy piły na klinie rozszczepiającym w przypadku, gdy średnica zewnętrzna tej tarczy, jaka może być zastosowana w pilarce zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową lub instrukcją obsługi, nie przekracza 315 mm; w takim przypadku klin rozszczepiający powinien być wykonany w sposób zapewniający dostateczną wytrzymałość zamocowania osłony górnej.

Pilarki tarczowe wzdłużne, jedno- i wielopiłowe, górnowrzecionowe z posuwem zmechanizowanym powinny być wyposażone na całej szerokości w dwa rzędy zapadek przeciwodrzutowych oraz  osłonę ochronną służącą do wychwytywania drobnych odpadów powstających w toku procesu produkcyjnego, zainstalowaną przed zapadkami przeciwodrzutowymi. Niedopuszczalne jest hamowanie obrotów tarczy piły pilarek tarczowych poprzez boczne dociskanie jej kawałkiem drewna lub innym materiałem.

Podczas obsługi pilarek taśmowych powinny być spełnione następujące wymagania:

1) podczas cięcia materiałów o małych wymiarach należy stosować urządzenia pomocnicze, pozwalające na bezpieczne przesuwanie tych materiałów do piły taśmowej,

2) stan zużycia wkładki przepustowej piły, wykonanej z materiału o własnościach nie iskrzących, należy na bieżąco kontrolować, zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową lub instrukcją obsługi; w przypadku stwierdzenia nadmiernego jej zużycia należy wymienić wkładkę,

3) szerokość szczeliny we wkładce, przez którą przechodzi piła, powinna być jak najmniejsza i dostosowana do wymiarów piły,

4) zamocowanie materiału w urządzeniu zaciskowym powinno być stabilne zarówno przy ruchu roboczym piły taśmowej, jak i przy ruchu powrotnym.

Pilarki taśmowe powinny być wyposażone w urządzenia zabezpieczające przed spadaniem piły i przypadkowym ich uruchomieniem oraz do hamowania kół taśmowych w razie zerwania się piły.  Podczas obsługi pilarek ramowych-traków powinny być spełnione następujące wymagania:

1) uruchamianie traków może nastąpić po wydaniu odpowiednich sygnałów określonych w opracowanej dla każdego stanowiska pracy instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy,

2) urządzenia podające i odbierające powinny zapewniać prowadzenie ciętego materiału w kierunku równoległym do pił trakowych,

3) usunięcie odpadu ciętego materiału zakleszczonego między piłami może nastąpić po uprzednim zatrzymaniu pracy traka,

4) tory wózków należy wyposażyć na ich końcowych odcinkach w urządzenia zapobiegające zjechaniu wózków z torów,

5) wszystkie mechanizmy napędowe traków znajdujących się w hali traków i w podtraczu należy osłonić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich podczas ruchu

6) należy zapewnić pomiędzy pracownikami zatrudnionymi w hali traków i w podtraczu dwustronną łączność sygnalizacyjną oraz poinformować pracowników o rodzaju i znaczeniu poszczególnych sygnałów,

7) sygnały stosowane w łączności, o której mowa w pkt 6, należy określić w opracowanej dla każdego stanowiska pracy instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy,

8) podtracze należy ogrodzić i zamykać na klucz przed każdym uruchomieniem traka; w przypadku ustawienia kilku traków obok siebie ich podtracza powinny być od siebie odgrodzone i oddzielnie zamykane,

9) klucze do zamykania podtraczy powinny znajdować się u osoby nadzorującej pracę lub u wyznaczonych pracowników,

 10) drzwi podtracza należy zblokować z obwodem zasilania traka w taki sposób, aby otwarcie ich powodowało zatrzymanie pracy traka.

W pilarkach ramowych typu pionowego powinny być zastosowane osłony wszystkich poruszających się elementów, poza walcami posuwowymi. Osłony, powinny być zblokowane z napędem pilarek.  Podczas obsługi strugarek grubiarek o jednolitych walcach posuwowych obrabiany materiał powinien być podawany pojedynczo.

Dopuszczalna jest jednoczesna obróbka kilku materiałów, pod warunkiem wyposażenia strugarek grubiarek w segmentowy przedni walec posuwowy.

Strugarki grubiarki powinny być wyposażone w osłonę wału nożowego po obu stronach obrabianego materiału,  urządzenie przeciwodrzutowe po stronie podawczej.

Strugarki wyrówniarki powinny być wyposażone w urządzenie do hamowania napędu, sterowane samoczynnie lub dźwignią nożną.  Podczas obsługi obrabiarek kombinowanych osłony nieużywanych zespołów roboczych powinny znajdować się w położeniach ochronnych.

 

Źródło:

Kodeks pracy (Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r, Dz.U. z 216 r. poz. 1666 ze zm)

Rozporządzeniem Ministra Gospodarko z dnia 14 kwietnia 2000 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna (Dz. U. z dnia 8 maja 2000 r.)

Państwowa Inspekcja Pracy – materiały szkoleniowe

TAGI: BHP, ZAKŁADY STOLARSKIE, PRACA

REKLAMA

Synerge.pl - tanie banery reklamowe

OFERTA SPECJALNA

ogólnopolska karta rabatowa

CIASTECZKA (COOKIES)

Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celach funkcjonalnych. Jeżeli nie blokujesz plików cookies, to zgadzasz się na ich używanie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies zmieniając odpowiednio ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej informacji o cisateczkach znajdziesz tutaj.

KONTAKT

EXIMUS - Centrum Obsługi Biznesu

ul. Gorzkowska 4 | 33-300 Nowy Sącz

tel. 795 665 592 | e-mail: probiznes@probiznes.biz.pl

NIP: 734-17-47-212 | REGON: 492925627

NASI PARTNERZY STRATEGICZNI

synerge.pl eximus.biz.pl webfor.pl netakor.com.pl bogdanski.pl kancelaria-bonkowski.pl