Szkolenia BHP-dlaczego nie cieszą się popularnością?

Szkolenia BHP-dlaczego nie cieszą się popularnością?

Szkolenia BHP. Każdy wie, że są obowiązkowe i trzeba je odbyć. Szkolenie za szkoleniem a wiedza i świadomość pozostaje bez zmian. Dlaczego? W czym tkwi problem? Przecież każdy przyzna, że zagadnienia związane z bezpieczeństwem pracy są bardzo ważne. Dlatego przyjrzyjmy się temu problemowi.

Osoby, które pracowały lub pracują, musiały odbyć szkolenie wstępne i szkolenia okresowe. Takie są przepisy i nie ma co dyskutować. Mijają lata, uczestniczymy w szkoleniach w zakresu BHP i tak mija czas. Rzadko kiedy ktoś zastanowi się i zada pytanie: dlaczego pomimo lat szkolenia są takie same, niezmienne i co tu ukrywać – nudne!

A jeżeli coś się nie zmienia, pomimo upływu czasu, zmian pokoleniowych i nadal jest nudne, to dlaczego ma wzbudzać zainteresowanie a wiedza, notabene jakże ważna, niestety zostaje zapomniana i nie jest stosowana w praktyce.

Problem nie od dziś nurtujący wielu szkoleniowców z zakresu BHP, lecz na większą skalę nadal nierozwiązany.

Do dnia dzisiejszego dominującą formą prowadzenia szkoleń z dziedziny BHP jest wykład. Na całe szczęście ta forma powoli jest zastępowana przez techniki mieszane, gdzie wplatane są w rdzeń (wykład) inne formy, jak: dyskusje, case study, gry,  itp.  Jednakże te zmiany postępują powoli.

Poniższy schemat przedstawia najpopularniejsze formy prowadzenia szkoleń z dziedziny BHP.

Pokaz czynności –  celem jest ukształtowanie problemu w świadomości osób szko­lonych przez model czynności.

Faza 1

  • pokaz czynności dokonany przez prowadzącego;
  • pokaz bardziej skomplikowanych elementów czynności dokonany przez szkoleniowca.

Faza 2

  • powtórzenie pokazu przez uczestnika szkolenia;
  • powtórny pokaz całej czynności w tempie zwolnionym i ponownie w tempie normal­nym.

Faza 3

  • wykonanie czynności przez osobę szkoloną;
  • ocena poziomu opanowania czynności.

Wykład – cykl zajęć polegający na przekazywaniu słuchaczom wiedzy w formie odczy­tu; przedstawienie, zreferowanie czegoś w mowie lub na piśmie; tłumaczenie, objaśnianie, komentowanie, np. wykład przepisów prawa pracy. W szkoleniach bhp zaleca się stosowanie wykładu problemowego, wykładu dialogu, w którym uczestnicy procesu szkolenia niekoniecznie muszą brać udział przez głośne wypowiedzi. Szkoleniowiec stawia problemy przed wszystkimi i swoimi wywodami zmusza uczestni­ków do współudziału w ich rozwiązaniu.

Dyskusja – ustna lub pisemna wymiana zdań na jakiś temat, wspólne omawianie, roz­patrywanie jakiegoś zagadnienia; także rozmowa, dyskusja. W dydaktyce przez dyskusję rozumie się wspólne poszukiwanie odpowiedzi na posta­wione pytania. Przedmiotem dyskusji jest jakiś problem, który wymaga rozwiązania, a który został po­stawiony przed niewielkim z zasady zespołem.

  • dyskusja konferencyjna – jest jedną z odmian dyskusji dydaktycznej, stosuje się ją w sytuacjach, gdzie zachodzi konieczność werbalnego przeanalizowania jakiegoś sze­rokiego zagadnienia. Problematykę ogólną dzieli się na zagadnienia bardziej szczegółowe, te zaś rozpracowy­wane są w poszczególnych grupach dyskusyjnych w określonym czasie. Po upływie czasu pracy tych grup przewodniczący każdej grupy przedstawia rozwiąza­nia szczegółowych zagadnień. W wyniku tak prowadzonej dyskusji tworzy się obraz rozwiązania problemu ogólnego.
  • dyskusja okrągłego stołu – polega na swobodnej wymianie poglądów między uczest­nikami szkolenia a prowadzącym zajęcia przedstawiającym pewien wybrany problem lub zagadnienie, jak również między samymi uczestnikami. Uczestnicy, wymieniając własne poglądy i doświadczenia, wzajemnie udzielają sobie wyjaśnień, które następnie koryguje oraz uzupełnia osoba prowadząca dyskusję.
  • dyskusja panelowa – zwana dyskusją obserwowaną. Cechą charakterystyczną tej dyskusji jest istnienie dwóch gremiów: dyskutującego (eks­perci tworzący panel) i słuchającego (audytorium – uczestnicy szkolenia). W pierwszej fazie dyskusji wypowiadają się eksperci wprowadzając w temat, następnie odbywa się dyskusja między członkami panelu, a w drugiej fazie dyskusji głos może zabrać każda osoba wchodząca w skład audytorium.
  • metaplan – jest jedną z technik prowadzenia dyskusji. W czasie dyskusji jej uczestnicy tworzą plakat, który jest graficznym skrótem dyskusji. Uczestnicy dyskusji zamiast zabierać głos zapisują swoje myśli na kartkach według określonego porządku. Kartki mają określone kolory i kształty umożliwiające łatwe uporządkowanie na spe­cjalnej planszy. W wyniku tak prowadzonej dyskusji powstaje plakat, który jest zapisem wieloaspekto­wej propozycji rozwiązania problemu.

Metoda analizy przypadków – pozwala na kształcenie umiejętności rozwiązywania problemów i podejmowania trudnych decyzji.

Struktura zajęć prowadzonych metodą analizy przypadków:

  • przygotowanie przez szkoleniowca opisu przypadku, najlepiej autentycznego zda­rzenia,
  • prezentacja opisu zdarzenia uczestnikom szkolenia,
  • wstępna analiza zdarzenia i odpowiedzi udzielane przez szkoleniowca na zadawane przez uczestników pytania,
  • szczegółowa analiza opisu zdarzenia przez uczestników szkolenia,
  • uczestnicy formułują propozycje rozwiązań,
  • wybór w toku dyskusji optymalnego rozwiązania i jego uzasadnienie,
  • ocena przez szkoleniowca prawidłowości wnioskowania.

Jednym z ciekawszych i bardziej popularnych metod uczenia się dla dorosłych, jest tzw. cykl Kolba.
Znana metoda, lecz w szkoleniach BHP, rzadko stosowana.

 

Uczenie się u osób dorosłych, można sobie wyobrazić  jako sekwencję powtarzających się etapów, z których najważniejszym  jest  konkretne doświadczenie.  David Kolb twierdził, że kiedy uczymy się czegoś nowego, modyfikujemy nasze wcześniejsze doświadczenia. Z drugiej strony nasze nowe doświadczenia będą miały także wpływ na kolejne, z którymi będziemy mieli do czynienia w przyszłości.

Etapy uczenia się osób dorosłych:

1. Doświadczenie – aktywność, która powoduje u uczestników autentyczne przeżycie, doświadczenie bliskiej rzeczywistości sytuacji, mechanizmów rządzących danym procesem, konsekwencji własnego zachowania lub zachowania innych osób w danej sytuacji.

2. Refleksja – zastanowienie się nad własnymi reakcjami związanymi z doświadczeniem, przebiegiem pracy, poddanie analizie mechanizmów i prawidłowości, jakie doświadczenie nam ukazało.

3. Wiedza – uporządkowanie doświadczenia i refleksji przez wyciągnięcie wniosków, tworzenie przydatnych uogólnień i przedstawienie teoretycznych modeli.

4. Zastosowanie  – sprawdzenie w praktycznym działaniu wypracowanych lub poznanych teorii.

 

Specyfika materiału, jakim są zagadnienia BHP, czynią tą metodę szczególnie predysponowaną do jej stosowania. Każdy uczestnik szkolenia z zakresu BHP ma mniejsze lub większe doświadczenia, do których można się odwoływać. A czynny udział bardziej doświadczonych, daje możliwość uczenia się na cudzych przykładach tym – mniej doświadczonym uczestnikom.

Jak dowodzi tego praktyka, szkolenia prowadzone w formie wyłącznie wykładu nie zdają egzaminu. Tworzenie przestrzeni, gdzie uczestnicy są poprzez różne techniki szkoleniowe zapraszani do dyskusji, dzielenia się doświadczeniami, analizie na prawdziwych przykładach, daje podstawy sadzić, że takie szkolenia zapadają w pamięci i omawiane zagadnienia pozwolą podwyższyć kulturę bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przez wiele lat, szkolenia z zakresu BHP nie cieszyły się popularnością i uchodziły za nudne. Dla niektórych uczestników, jedyną korzyścią był czas spędzony poza zakładem pracy. Na szczęście to nastawienie się zmienia. Dzięki coraz większej świadomości pracodawców, pracowników oraz zaangażowaniu pracowników służby BHP, zauważamy zmianę w postrzeganiu zagadnień związanych z bezpieczeństwem pracy, a tym samym samych szkoleń.

Na pewno pomoże w tym stosowanie w szkoleniach BHP różnych metod szkoleniowych, stosowanych wcześniej wyłącznie  w innych dziedzinach, jak w sprzedaży, biznesie, coachingu oraz psychologii. Warto próbować stosować różne techniki i formy szkoleniowe. Da to wymierne korzyści i satysfakcję każdej ze stron.

źródło: www.prawo.plasystentbhp.pl

specjalista ds. BHP  Marek Woźniak

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.